{"id":50,"date":"2011-09-28T08:59:58","date_gmt":"2011-09-28T08:59:58","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/?p=39"},"modified":"2011-09-28T08:59:58","modified_gmt":"2011-09-28T08:59:58","slug":"miasteczko-polsky","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vandrovec.net\/?p=50","title":{"rendered":"Miasteczko (polsky)"},"content":{"rendered":"<p> Mimo swej starej metryki Wojs\u0142awice nie s\u0105 zasobne w obiekty zabytkowe. Nie ma ju\u017c okaza\u0142ego ratusza miejskiego, znik\u0142 reprezentacyjny klasycystyczny pa\u0142ac Polety\u0142\u0142\u00f3w, prawie nic nie pozosta\u0142o, poza fosami i nasypem, po warownym zamku. Niemniej jednak nieliczne obiekty, kt\u00f3re dotrwa\u0142y do dzisiaj stanowi\u0105 ciekawe pomniki polskiej kultury. Turyst\u0119 pewnie zaciekawi\u0105 niew\u0105tpliwie murowane kapliczki stoj\u0105ce u wylotu ulic podmiejskich. Stanowi\u0105 one osobliwo\u015b\u0107 miasteczka, rzadk\u0105 w \u015brodkowo-wschodniej Polsce.<\/p>\n<p>\u015arodek miasteczka zajmuje czworok\u0105tny, du\u017cy rynek. Pierzeje rynkowe zabudowane s\u0105 budynkami drewnianymi i murowanymi, przewa\u017cnie parterowymi. S\u0105 one ustawione kalenicowo, zachowa\u0142o si\u0119 kilka drewnianych, skromnych podcieni. W \u015brodku rynku stoi dom mieszkalny, w kt\u00f3rego dolnych partiach \u015bcian zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty dawnego okaza\u0142ego budynku ratusza, kt\u00f3ry posiada\u0142 wynios\u0142\u0105 wie\u017c\u0119 i jeszcze ubieg\u0142ym wieku znajdowa\u0142 si\u0119 w niez\u0142ym stanie.<\/p>\n<p>Ze \u015brodka wschodniej pierzei rynku biegnie niedu\u017ca uliczka, u wylotu kt\u00f3rej wznosi si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny. Pierwotny budynek by\u0142 drewniany i powsta\u0142 w roku 1440. W roku 1790 zosta\u0142 zniszczony przez Tatar\u00f3w. Wybudowany na jego miejscu ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany przetrwa\u0142 do pierwszych lat XVII wieku. W roku 1608 zako\u0144czono budow\u0119 nowego murowanego ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry stoi do dzi\u015b.<\/p>\n<p>Fundowany przez Miko\u0142aja Czy\u017cykowskiego, a jego projektantem by\u0142 Jan Micha\u0142 Link. W roku 1672 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zniszczony przez Szwed\u00f3w. Odbudowywa\u0142 go Stanis\u0142aw Stefan Czarniecki dobudowuj\u0105c boczne kaplice i nadaj\u0105c mu charakter barokowy. Ponownie ko\u015bci\u00f3\u0142 uleg\u0142 po\u017carowi w roku 1736, nast\u0119pnie zasta\u0142 odrestaurowany przez dzier\u017cawc\u0119 d\u00f3br wojs\u0142awickich Nikodema Woronicza, ale wkr\u00f3tce potem, bo w roku 1754 spali\u0142 si\u0119 znowu. Na prze\u0142omie XVIII\/XIX wieku, w czasie remontu, drewniany sufit, nawy zast\u0105piono sklepieniem kolebkowym z lunetami. Sklepienie prezbiterium jest wcze\u015bniejsze. Po kolejnym po\u017carze w roku 1840 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponownie odbudowany. W latach 1907-9 zosta\u0142y wzniesione przybud\u00f3wki od strony wej\u015bcia g\u0142\u00f3wnego. Gruntowny remont ko\u015bcio\u0142a przeprowadzono w roku 1924.<\/p>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jednonawowy, orientowany, z w\u0119\u017cszym prezbiterium i dwoma przylegaj\u0105cymi do\u0144 kaplicami bocznymi. W podziemiach krypty grobowe. Nawa dwuprz\u0119s\u0142owa oddzielona od prezbiterium \u0142ukiem t\u0119czowym. Kaplice otwarte do prezbiterium arkadami, sklepione kopulasto, zwie\u0144czone latarniami. Wn\u0119trze nawy jest rozcz\u0142onkowane filarami przy\u015bciennymi, przytrzymuj\u0105cymi biegn\u0105cy wok\u00f3\u0142 wydatny gzyms wie\u0144cz\u0105cy. Ch\u00f3r muzyczny wspiera si\u0119 na dw\u00f3ch masywnych s\u0142upach. \u015aciany wewn\u0105trz posiadaj\u0105 podzia\u0142y pilastrowe oraz belkowanie z fryzem. Okna zamkni\u0119te p\u00f3\u0142koli\u015bcie z opaskami i gzymsami w stylu p\u00f3\u017anorenesansowym. Fasada frontowa zas\u0142oni\u0119ta cz\u0119\u015bciowo przez dwie p\u00f3\u017aniejsze przybud\u00f3wki ze skromnym otworem drzwiowym i oknem arkadowym nad nim. Szczyt wznios\u0142y, zwie\u0144czony tr\u00f3jk\u0105tnym przycz\u00f3\u0142kiem. Od po\u0142udnia prowadzi\u0142y niegdy\u015b do nawy drzwi boczne (obecnie zamurowane). Opatrzone portalem z 1608 roku, zdobnym kartuszem z herbem Top\u00f3r Miko\u0142aja Czy\u017cykowskiego i herbem Nowina nale\u017c\u0105cym do jego \u017cony Zofii z Czernych. \u015aciany kaplic s\u0105 rozcz\u0142onkowane parzystymi pilastrami. Dachy kryte blach\u0105. Latarnie kaplic zwie\u0144czone cebulastymi he\u0142mami.<\/p>\n<p>Wewn\u0105trz zachowa\u0142 si\u0119 bogaty wystr\u00f3j barokowy. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z oko\u0142o 1736 roku, fundacji Nikodema Woronicza. Nad nim XIX-wieczny obraz Chrystusa Mi\u0142osiernego i cztery rze\u017aby przedstawiaj\u0105ce anio\u0142\u00f3w. Trzy o\u0142tarze boczne, p\u00f3\u017anobarokowe z oko\u0142o 1750 roku, fundacji Feniksa Potockiego starosty karasnystawskiego, w\u0142a\u015bciciela Wojs\u0142awic.<\/p>\n<p>W lewym obraz z VVIII wieku, przedstawiaj\u0105cy \u015bw. Franciszka Ksawerego, a w zwie\u0144czeniu o\u0142tarza obraz przedstawiaj\u0105cy \u015bw. Alojzego Gonzag\u0119. W prawym o\u0142tarzu obraz \u015bw. Tr\u00f3jcy (XVII w.), w zwie\u0144czeniu \u2013 XVIII-wieczny obraz Chrystusa z dwoma \u015bwi\u0119tymi. W o\u0142tarzu kaplicy p\u00f3\u0142nocnej dwie rze\u017aby w postaci anio\u0142k\u00f3w i rze\u017aba \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a, patrona parafii oraz XVIII-wieczny obraz Matki Boskiej. O\u0142tarz znajduj\u0105cy si\u0119 w kaplicy po\u0142udniowej pochodzi z XVIII wieku, posiada dwie rze\u017aby \u015bwi\u0119tych oraz obraz Matki Boskiej Lewiczy\u0144skiej (XVII wiek), a tak\u017ce obraz przedstawiaj\u0105cy \u015bw. Miko\u0142aja (pocz. XVIII w.).<\/p>\n<p>Ambona ozdobiona jest rze\u017ab\u0105 Chrystusa nauczaj\u0105cego. Chrzcielnica pochodzi z XVIII wieku. W ko\u015bciele zwracaj\u0105 uwag\u0119 trzy epitafia Polety\u0142\u0142\u00f3w, neogotyckie, z czarnego marmuru, a tak\u017ce epitafium lekarza Paw\u0142a Mataieu. Ca\u0142o\u015b\u0107 wewn\u0119trznego wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a uzupe\u0142niaj\u0105 XVIII-wieczne rze\u017aby Matki Boskiej i \u015bw. Tekli, z XVIII wieku obraz \u015bw. Jana Chrzciciela (XVIII w.). Na osobna uwag\u0119 zas\u0142uguje niezwykle cenny obraz komunii \u015bwi\u0119tej Katarzyny Siene\u0144skiej z 1673 roku, przypisywany szkole w\u0142oskiej.<\/p>\n<p>Znajduj\u0105ca si\u0119 obok ko\u015bcio\u0142a dzwonnica z roku 1750 przebudowana zosta\u0142a w 1945 roku, dwukondygnacyjna, murowana i otynkowana. W jej \u015bciany wmurowane s\u0105 dwa marmurowe neogotyckie epitafia. Jedno z nich zosta\u0142o przerobione na o\u0142tarzyk. Plac ko\u015bcielny otacza kamienny mur z XVIII wieku.<\/p>\n<p>Budynek plebani pochodzi z po\u0142owy XIX wieku, parterowy, murowany, klasycystyczny, z kolumnowym gankiem od frontu. Dach dwuspadowy, kryty blach\u0105, z dwoma facjatami. Z tego samego okresu pochodzi budynek organist\u00f3wki, spe\u0142niaj\u0105cy pierwotnie rol\u0119 szpitala-przytu\u0142ku dla starc\u00f3w.<\/p>\n<p>Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem \u015bw. Eliasza Proroka (ilijska), fundowana przez Mariann\u0119 z Dani\u0142owiczow, zbudowana zosta\u0142a w 1774 roku. Murowana z ceg\u0142y, otynkowana, barokowa, jednonawowa z wielobocznie zamkni\u0119tym prezbiterium. Posiada dobudowan\u0105 krucht\u0119 i zakrysti\u0119. Drewniany ch\u00f3r muzyczny wsparty jest na dw\u00f3ch murowanych filarach. \u015aciany zewn\u0119trzne cerkwi rozcz\u0142onkowane pilastrami toksa\u0144skimi podpieraj\u0105cymi wydatny profilowany gzyms. Okna w obramieniach z gzymsami w nadpro\u017cach. Fasada w naro\u017cach wsparta szkarpami, zwie\u0144czona tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem z wn\u0119k\u0105 w centrum. Kruchta ozdobiona podobnym szczytem. Dach kryty blacha z wie\u017cyczk\u0105 sygnaturki przykrytej cebulastym he\u0142mem.<\/p>\n<p>Dzwonnica cerkiewna w stylu typowo rosyjskim, wzniesiona zosta\u0142a kr\u00f3tko przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, trzykondygnacyjna. Za\u0142o\u017cona na planie kwadratu, ale ostatnia kondygnacja przechodzi w o\u015bmiobok.<\/p>\n<p>Bo\u017cnica z ko\u0144ca XIX wieku, przerobiona na magazyn w 1950 roku, posiada pewne elementy neogotyckie. Pi\u0119trowy budynek murowany z ceg\u0142y. Pi\u0119tro stanowi babiniec w formie ch\u00f3ru. Zachowa\u0142o si\u0119 pi\u0119kne pozorne sklepienie drewniane z gzymsami i koronkowymi fryzami oraz z rozet\u0105 na \u015brodku, nad sal\u0105 mod\u0142\u00f3w i drug\u0105, mniejsz\u0105, nad babi\u0144cem. Elewacje maj\u0105 pionowe podzia\u0142y pilastrowe oraz gzymsy, kordonowy i wie\u0144cz\u0105cy. Od frontu istnia\u0142a niska attyka z filarami.<\/p>\n<p>Szko\u0142a \u017cydowska \u2013 parterowy budynek murowany z ceg\u0142y, wzniesiony po roku 1780. W 1940 przebudowany na m\u0142yn. W 1945 roku przeznaczony na magazyn. \u015aciany rozcz\u0142onkowane podzia\u0142ami ramowo-pilastrowymi. Gzyms wie\u0144cz\u0105cy, profilowany. Dach pierwotnie nacz\u00f3\u0142kowy, kryty gontem.<\/p>\n<p>Dawna szko\u0142a elementarna (ul. Krasnystawska 17), wzniesiona w latach czterdziestych XIX wieku. Du\u017cy, murowany, parterowy budynek z przelotow\u0105 \u015bcian\u0105 na osi. Stromy dach kryty blach\u0105.<\/p>\n<p>Budynek urz\u0119du gminy \u2013 obiekt podworski z po\u0142owy XIX wieku, parterowy, murowany, od frontu posiada ganki kolumnowe. Dach dwuspadowy kryty blach\u0105.<\/p>\n<p>Czworaki podworskie (ul. Ucha\u0144ska nr 6, 8 i 10), wzniesione po roku 1830 drewniane, otynkowane, parterowe, dwutraktowe z sieni\u0105 po\u015brodku i z gankami na osi. Dachy dwuspadowe, niegdy\u015b kryte gontem.<\/p>\n<p>Pomnik Ko\u015bciuszki u wylotu ulicy Ucha\u0144skiej. Kamienny obelisk na 4 stopniowej podstawie wzniesiony w 1905 roku na cze\u015b\u0107 cara Aleksandra II. W 1918 roku na jego cokole ustawiona zosta\u0142a kuta w kamieniu posta\u0107 Tadeusza Ko\u015bciuszki. Rze\u017aba zosta\u0142a wykonana w Lublinie.<\/p>\n<p>Kapliczki znajduj\u0105ce si\u0119 u wylot\u00f3w czterech podmiejskich ulic stanowi\u0105 swoist\u0105 osobliwo\u015b\u0107 Wojs\u0142awic. Jedna z nich, ustawiona przy uliczce biegn\u0105cej w kierunku dawnego zespo\u0142u pa\u0142acowego zbudowana zosta\u0142a z fundacji Marianny z Danie\u0142owicz\u00f3w Potockiej w roku 1762. Wed\u0142ug tradycji, \u015bwi\u0119ci kt\u00f3rym te kapliczki zosta\u0142y po\u015bwi\u0119cone mieli chroni\u0107 przed kl\u0105tw\u0105 rzucon\u0105 na nich przez rabina skazanego na po\u0107wiartowanie.<\/p>\n<p>Kapliczka \u015bw. Jana Nepomucena, przy ul. Ucha\u0144skiej, wzniesiona na planie kwadratu (podobnie jak pozosta\u0142e), murowana, z trzema prze\u015bwitami arkadowymi, przysklepiona krzy\u017cowo, pokryta dachem brogowym, sp\u0142aszczonym. Wewn\u0105trz du\u017ca polichromowana rze\u017aba \u015bwi\u0119tego w stylu baroku ludowego.<\/p>\n<p>Kapliczka \u015bw. Floriana u wylotu ulicy Ucha\u0144skiej, przy odga\u0142\u0119zieniu drogi prowadz\u0105cej do Huty, wzniesiona na wynios\u0142ym kurhanie. Za\u0142o\u017cenie architektoniczne podobne do poprzedniej. Sklepiona kolebkowo, dach gontowy. Wewn\u0105trz drewniana rze\u017aba \u015bwi\u0119tego, polichromowana.<\/p>\n<p>Kapliczka \u015bw. Barbary, wzniesiona w po\u0142owie ul. Grabowieckiej, u uj\u015bcia strumienia Lipina do potoku Barbara. Przykryta dachem namiotowym z dach\u00f3wki, strop drewniany. Wewn\u0105trz barokowa rze\u017aba drewniana, polichromowana, d\u0142uta Olichwira, wojs\u0142awickiego rze\u017abiarza ludowego.<\/p>\n<p>Kapliczka \u015bw. Micha\u0142a, stoi w polu przy trakcie prowadz\u0105cym do Krasnegostawu, sklepienie kolebkowe, dach przykryty dach\u00f3wk\u0105 palon\u0105. Wewn\u0105trz malowany na p\u0142\u00f3tnie obraz przedstawiaj\u0105cy Micha\u0142a Archanio\u0142a.<\/p>\n<p>Kapliczka \u015bw. Tekli, wznosi si\u0119 na niewielkim kopcu przy drodze do Che\u0142ma. Sklepienie kolebkowe, dach namiotowy, kryty dach\u00f3wk\u0105. Wewn\u0105trz drewniana polichromowana rze\u017aba.<\/p>\n<p>Na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od rynku, w odleg\u0142o\u015bci ok. 500 m za dawnym stawem po\u0142o\u017cone jest wzniesienie zwane zamczysko, doj\u015bcie ulic\u0105 Ucha\u0144sk\u0105, a nast\u0119pnie Zamkow\u0105. Wypi\u0119trza si\u0119 ono ponad 15 m nad poziom przyleg\u0142ych \u0142\u0105k i zajmuje u szczytu powierzchni\u0119 80&#215;80 m. Od po\u0142udnia odci\u0119te jest g\u0142\u0119bokim w\u0105wozem od Mamczej G\u00f3ry. Od strony wschodniej rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 \u0142\u0105ki, ku kt\u00f3rym wzg\u00f3rze opada kilkoma sztucznie uformowanymi tarasami, \u0142agodniejszymi zboczami \u0142\u0105czy si\u0119 z przyleg\u0142ymi do\u0144 od p\u00f3\u0142nocy i wschodu ogrodami. Na wzg\u00f3rzu zamkowym znajduj\u0105 si\u0119 ruiny zaro\u015bni\u0119te krzewami i zasypane ziemi\u0105. W zachodniej cz\u0119\u015bci tych ruin ods\u0142oni\u0119te s\u0105 fragmenty muru fundamentowego z ceg\u0142y gotyckiej oraz zasypane gruzem wej\u015bcie do piwnic. Od strony p\u00f3\u0142nocnej widoczne s\u0105 resztki wa\u0142\u00f3w. Obecnie ca\u0142e wzg\u00f3rze u\u017cytkowane jest jako sad owocowy.<\/p>\n<p>W przesz\u0142o\u015bci wznosi\u0142 si\u0119 tu zamek wzmiankowany w roku 1794 jako kr\u00f3lewski. Przy ulicy Zamkowej, w rozleg\u0142ym parku znajdowa\u0142 si\u0119 zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowy Polety\u0142\u0142\u00f3w z ko\u0144ca XVIII wieku, utrzymany w stylu klasycystycznym. Park zosta\u0142 wyci\u0119ty jeszcze w okresie mi\u0119dzywojennym, a pa\u0142ac zdewastowany i rozebrany w 1958 roku. Na jego miejscu powsta\u0142 w roku 1963 budynek nowoczesnej szko\u0142y podstawowej nosz\u0105cej imi\u0119 Tadeusza Ko\u015bciuszki. Po przeciwnej stronie ulicy zachowa\u0142y si\u0119 resztki zabudowa\u0144 folwarcznych: stajnia i obora z po\u0142owy XIX wieku.<\/p>\n<p>Przy ulicy Ucha\u0144skiej, obok domu kultury, stoi granitowy pomnik po\u015bwi\u0119cony partyzantom, obro\u0144com miasteczka, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walce z hitlerowcami w 1944 roku. W fasadzie znajduj\u0105cego si\u0119 w pobli\u017cu budynku urz\u0119du gminy wbudowano marmurow\u0105 tablic\u0119 dla uczczenia funkcjonariuszy MO, kt\u00f3rzy polegli w walce z reakcyjnym podziemiem.<\/p>\n<p>U wylotu ulicy Ucha\u0144skiej wznosi si\u0119 budynek dawnego domu ludowego zbudowanego kosztem spo\u0142ecze\u0144stwa w 1923 roku. Jest to murowany, pi\u0119trowy budynek. Mie\u015bci\u0142a si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c szko\u0142a podstawowa.<\/p>\n<p>Przyj\u0105\u0107 z http:\/\/wojslawice.fm.interia.pl\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mimo swej starej metryki Wojs\u0142awice nie s\u0105 zasobne w obiekty zabytkowe. Nie ma ju\u017c okaza\u0142ego ratusza miejskiego, znik\u0142 reprezentacyjny klasycystyczny pa\u0142ac Polety\u0142\u0142\u00f3w, prawie nic nie pozosta\u0142o, poza fosami i nasypem, po warownym zamku. Niemniej jednak nieliczne obiekty, kt\u00f3re dotrwa\u0142y do dzisiaj stanowi\u0105 ciekawe pomniki polskiej kultury. Turyst\u0119 pewnie zaciekawi\u0105 niew\u0105tpliwie murowane kapliczki stoj\u0105ce u wylotu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-50","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wojslawice"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}