JESTEM KAPITALIST\u0104<\/p>\n
ANDRZEJ PILIPIUK<\/p>\n
Zapraszamy do lektury wywiadu z Andrzejem Pilipiukiem \u2013 autorem wielu opowiada\u0144 i powie\u015bci, laureatem Nagrody im. Janusza A. Zajdla. W imieniu Esensji z pisarzem rozmawiaj\u0105 Sebastian Chosi\u0144ski i Micha\u0142 R. Wi\u015bniewski.<\/p>\n
Esensja: Jeste\u015b ogromnie pracowity. Je\u015bli akurat nie piszesz opowiada\u0144 z Jakubem W\u0119drowyczem w roli g\u0142\u00f3wnej, to zajmujesz si\u0119 bohaterkami znanymi z \u201eKuzynek\u201d, ewentualnie \u2013 jako Tomasz Olszakowski \u2013 wskrzeszasz po raz kolejny posta\u0107 Pana Samochodzika\u2026 Jak udaje Ci si\u0119 ci\u0105gn\u0105\u0107 jednocze\u015bnie tyle srok za ogon?<\/p>\n
Andrzej Pilipiuk: W sumie nie jestem jako\u015b szczeg\u00f3lnie pracowity. Gdy kiedy\u015b policzy\u0142em \u015bredni\u0105 roczn\u0105, wysz\u0142o mi oko\u0142o czterech napisanych stron dziennie. Problem polega wi\u0119c raczej na tym, \u017ce to inni s\u0105 du\u017co bardziej leniwi\u2026 Co do ci\u0105gania srok \u2013 wol\u0119 to nazywa\u0107 wieloma kierunkami natarcia. Faktycznie, uprawiam kilka poletek \u2013 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ceby nie mie\u0107 problem\u00f3w z wydajno\u015bci\u0105. Pisanie na jeden temat szybko nu\u017cy. Dlatego skacz\u0119 sobie, bawi\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnymi konwencjami.<\/p>\n
E: Czy my\u015bla\u0142e\u015b o tym, aby jednak nieco zwolni\u0107 tempo i napisa\u0107 co\u015b, co bardziej zapadnie w pami\u0119\u0107?<\/p>\n
AP: Tylko po co w tym celu zwalnia\u0107 tempo, kt\u00f3re i tak jest, moim zdaniem, zbyt niskie? <\/p>\n
E: Spo\u015br\u00f3d kilku gatunk\u00f3w literackich z okolic fantastyki, jakimi si\u0119 do tej pory zajmowa\u0142e\u015b, zabrak\u0142o \u2013 chyba najbardziej ukochanej przez fan\u00f3w science fiction \u2013 space opery\u2026 <\/p>\n
AP: Space opera to faktycznie kierunek bardzo u nas niedoceniany i, co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107, zaniedbany. Mam w planach drobne opowiadanie \u2013 takie na oko\u0142o 20 stron, utrzymane w tym w\u0142a\u015bnie duchu. Pewnie nie b\u0119dzie w nim wysadzania w powietrze ca\u0142ych galaktyk ani temu podobnych fajerwerk\u00f3w, ale troch\u0119 kosmosu zobaczmy przez iluminatory\u2026 <\/p>\n
W przysz\u0142o\u015bci \u2013 kto wie \u2013 mo\u017ce co\u015b na ten temat jeszcze machn\u0119. Ale moja proza to raczej to, co nazywaj\u0105 fantastyk\u0105 bliskiego zasi\u0119gu. Wol\u0119, gdy moi bohaterowie rozbijaj\u0105 si\u0119 po Ziemi. <\/p>\n
E: Wykszta\u0142cenie, jakie zdoby\u0142e\u015b na studiach uniwersyteckich, cz\u0119sto wykorzystujesz w swojej prozie. To zreszt\u0105 ostatnio do\u015b\u0107 modne, wielu polskich pisarzy fantastycznych bazuje na historii. Brakuje interesuj\u0105cych temat\u00f3w w naszej tera\u017aniejszo\u015bci, a mo\u017ce tw\u00f3rc\u00f3w zawodzi wyobra\u017ania?<\/p>\n
AP: Pisanie na tematy, kt\u00f3re dobrze si\u0119 zna \u2013 jest bardzo wygodne. Nie wymaga dodatkowego studiowania \u017ar\u00f3de\u0142. Staram si\u0119 mo\u017cliwie starannie sprawdza\u0107 realia, chocia\u017c nie zawsze mi to wychodzi. Gdybym akcj\u0119 mojej ksi\u0105\u017cki mia\u0142 zaczepi\u0107 o obyczaje ludu Chazar\u00f3w, musia\u0142bym doczyta\u0107. Dlatego wol\u0119 porusza\u0107 si\u0119 na bezpieczniejszym terenie. Bazowanie na historii, przekszta\u0142canie jej w histori\u0119 alternatywn\u0105, osadzanie w\u0105tk\u00f3w fantastycznych lub nadprzyrodzonych w konkretnych sytuacjach, jest ostatnio bardzo modne na Zachodzie. By\u0107 mo\u017ce to, co dzieje si\u0119 u nas, to jakie\u015b odbicie tamtych zjawisk? Nie wiem, na ten temat powinien wypowiedzie\u0107 si\u0119 kto\u015b lepiej zorientowany.<\/p>\n
E: Pogdybajmy sobie. Jak\u0105 powie\u015b\u0107 chcia\u0142by\u015b jeszcze napisa\u0107, a czego na pewno nigdy nie napiszesz?<\/p>\n
AP: Jak licz\u0119, przede mn\u0105 jeszcze co najmniej 20 lat bardzo intensywnej pracy. Z pewno\u015bci\u0105 napisz\u0119 ca\u0142\u0105 mas\u0119 r\u00f3\u017cnych ksi\u0105\u017cek. Nie mog\u0119 wi\u0119c odpowiedzie\u0107 na pytanie, czego nie napisz\u0119. Jest kilka temat\u00f3w, kt\u00f3re mnie nie interesuj\u0105. Np. bardzo nie lubi\u0119 fantasy.<\/p>\n
Co chcia\u0142bym napisa\u0107? Niebawem siadam do tworzenia cyklu powie\u015bciowego, pt.: \u201eOko Jelenia\u201d. Przypuszczam, \u017ce histori\u0119 t\u0119 zawr\u0119 w jakich\u015b 5-7 tomach. <\/p>\n
E: A o czym traktowa\u0142by tekst, o kt\u00f3rym pisa\u0142e\u015b w Fahrenheicie: \u201eMam w d\u0142oniach potencjalny zapalnik bomby atomowej\u2026\u201d?<\/p>\n
AP: Powiedzmy, \u017ce wiem co i jak napisa\u0107, \u017ceby \u2013 umiej\u0119tnie manipuluj\u0105c faktami \u2013 doprowadzi\u0107 do erupcji nienawi\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c ta w Jedwabnem.<\/p>\n
E: Z kt\u00f3rego ze swoich utwor\u00f3w jeste\u015b zadowolony najbardziej, a kt\u00f3ry uda\u0142 Ci si\u0119 najmniej?<\/p>\n
AP: Uwa\u017cam trylogi\u0119 o kuzynkach Kruszewskich za w miar\u0119 udan\u0105 \u2013 jednak, jak sadz\u0119, te naprawd\u0119 dobre teksty dopiero napisz\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce krokiem w dobrym kierunku jest mikropowie\u015b\u0107 \u201eAtomowa Ruletka\u201d oraz powstaj\u0105ca pomalutku jej kontynuacja pod tytu\u0142em \u201eTeoria pola\u201d. Co do najs\u0142abszych \u2013 by\u0142o ich troch\u0119. Przygotowuj\u0105c zbiorek \u201e2586 krok\u00f3w\u201d, przejrza\u0142em stare opowiadania i w rezultacie oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 odrzuci\u0142em. By\u0142y w\u015br\u00f3d nich i takie, kt\u00f3re kiedy\u015b opublikowa\u0142em: \u201eHela\u201d, \u201eAccla\u201d, \u201eBrama\u201d. Ma\u0142o kto ju\u017c je pami\u0119ta i niech spoczywaj\u0105 w pokoju. Mo\u017ce kiedy\u015b si\u0105d\u0119 i napisz\u0119 je od nowa\u2026<\/p>\n
E: Ju\u017c par\u0119 lat temu zapowiada\u0142e\u015b cykl powie\u015bci fantastycznych dla dzieci, wzorowanych na tw\u00f3rczo\u015bci Kira Bu\u0142yczowa. W \u015brodowisku m\u00f3wi si\u0119 o kolejnych tomach \u201eOperacji Dzie\u0144 Wskrzeszenia\u201d, a ksi\u0105\u017cek jak nie by\u0142o, tak nie ma\u2026 <\/p>\n
AP: Dwa pierwsze tomy \u201eDnia Wskrzeszenia\u201d s\u0105 gotowe. Faktycznie, w Polsce praktycznie nie ma wydawc\u00f3w gotowych zaryzykowa\u0107 wydawanie takiej literatury. Je\u015bli ju\u017c \u2013 publikuje si\u0119 rozmaite gnioty, kt\u00f3re \u201esprawdzi\u0142y si\u0119\u201d na Zachodzie. Wielki sukces He\u0144ka Garncarza, moim zdaniem, jest nie tylko wywo\u0142any przy pomocy reklamy, ale i stanowi dow\u00f3d potwornego g\u0142odu na naszym rynku. <\/p>\n
W ka\u017cdym razie nie zaniedbuj\u0119 tego tematu \u2013 niebawem uka\u017ce si\u0119 pierwszy tom \u201eNorweskiego Dziennika\u201d, trzytomowego cyklu przeznaczonego dla troch\u0119 m\u0142odszego czytelnika. To b\u0119dzie prosta historia o ch\u0142opcu, kt\u00f3rym, na skutek pechowego zbiegu okoliczno\u015bci, zainteresowa\u0142o si\u0119 radzieckie KGB. Opowie\u015b\u0107 do\u015b\u0107 klaustrofobiczna, bohater d\u0142ugo nie b\u0119dzie w stanie odgadn\u0105\u0107, kto jest przyjacielem a kto wrogiem\u2026 <\/p>\n
E: We fragmencie \u201eNorweskiego dziennika\u201d malujesz bardzo negatywny obraz szko\u0142y. To jedno z Twoich idee fixe. Co s\u0105dzisz o odpowiedzialno\u015bci pisarza, w kt\u00f3rego r\u0119ce powierzony zostaje, nie do ko\u0144ca przecie\u017c ukszta\u0142towany, \u015bwiatopogl\u0105d m\u0142odego, podatnego na wp\u0142ywy cz\u0142owieka?<\/p>\n
AP: Wi\u0119kszo\u015b\u0107 opisywanych przeze mnie scen szkolnych zdarzy\u0142a si\u0119 naprawd\u0119. Mam o tej instytucji opini\u0119 jednoznacznie negatywn\u0105. Jest to obrzydliwe miejsce, gdzie poni\u017ca si\u0119 godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka i gdzie charakter m\u0142odego cz\u0142owieka ulega niejednokrotnie trwa\u0142emu wypaczeniu. Szko\u0142a zapracowa\u0142a sobie na tak\u0105 opini\u0119 w ci\u0119\u017ckim pocie czo\u0142a. Dwana\u015bcie lat musia\u0142em znosi\u0107 humory ludzi, kt\u00f3rzy powinni siedzie\u0107 w szpitalach psychiatrycznych, frustrat\u00f3w, odreagowywuj\u0105cych na uczniach swoje kompleksy i niepowodzenia \u017cyciowe. Spotka\u0142em kilku porz\u0105dnych nauczycieli, ale mog\u0119 ich policzy\u0107 na placach jednej r\u0119ki. <\/p>\n
Nie poczuwam si\u0119 do \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci. Ta ohydna totalitarna struktura musi zosta\u0107 ca\u0142kowicie zlikwidowana. Niestety, jak na razie jest odwrotnie. To instytucje o\u015bwiatowe na ka\u017cdym kroku niszcz\u0105 np. edukacj\u0119 domow\u0105. <\/p>\n
E: Udaje Ci si\u0119 \u017cy\u0107 z pisarstwa? Co trzeba zrobi\u0107, \u017ceby pisarze zarabiali lepiej i nie musieli chwyta\u0107 si\u0119 cha\u0142tur, by prze\u017cy\u0107 kolejny miesi\u0105c?<\/p>\n
AP: My\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy, kto jest w stanie pracowa\u0107 z moj\u0105 wydajno\u015bci\u0105, tzn. \u015brednio ok. 4 strony dziennie, a przy tym potrafi pisa\u0107 na tyle ciekawie, \u017ceby ludzie chcieli to czyta\u0107, jest w stanie z pisania wy\u017cy\u0107. Na pewno wiele mo\u017cna jeszcze poprawi\u0107 \u2013 dopiero powstaje grupa nowoczesnych wydawc\u00f3w rozumiej\u0105cych znaczenie dystrybucji i reklamy. Rynek ksi\u0105\u017cki w Polsce, po latach publikacji pseudoliterackiego be\u0142kotu, znajduje si\u0119 w stanie kompletnie katastrofalnym, jednak s\u0105dz\u0119, \u017ce w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych lat powinien odbi\u0107 si\u0119 od dna. <\/p>\n
Co do cha\u0142tur \u2013 prze\u017cy\u0142em kilka lat pisz\u0105c cha\u0142tury i czekaj\u0105c na wydawc\u0119, kt\u00f3rego skusz\u0105 moje teksty. I jako\u015b si\u0119 uda\u0142o. <\/p>\n
E: Znany jeste\u015b, podobnie zreszt\u0105 jak Rafa\u0142 Ziemkiewicz, z jasno okre\u015blonych pogl\u0105d\u00f3w politycznych, w kt\u00f3rych nie ma miejsca na socjalizm. Odnosisz wra\u017cenie, \u017ce bolszewizm \u2013 cho\u0107by w zakamuflowanej formie \u2013 naprawd\u0119 wraca, czy jest to jedynie z\u0142udzenie tych, kt\u00f3rzy go nigdy nie zaznali?<\/p>\n
AP: Socjalizm wraca na pot\u0119g\u0119 \u2013 cho\u0107 tak po prawdzie nigdy nie odszed\u0142 zbyt daleko. Wraz z nim wraca stare. Stosunki w pracy przypominaj\u0105 jako \u017cywo te z film\u00f3w Barei. Wszechw\u0142adni kierownicy, niewykonalne zadania, poni\u017canie pracownika na ka\u017cdym kroku. To wszystko stanowi prost\u0105 projekcj\u0119 socjalistycznego chamstwa, rzutowan\u0105 na pseudokapitalistyczn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n
Spo\u0142ecze\u0144stwo jest edukowane w nienawi\u015bci do bogatszych, pracowitszych, bardziej zaradnych. Nienawi\u015b\u0107 do \u201espekulant\u00f3w\u201d, badylarzy, prywaciarzy etc., jak wida\u0107, przetrwa\u0142a zmian\u0119 ustrojow\u0105. Tylko \u017ce nienawi\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 rozdrapania bogactw nie doprowadz\u0105 do wzrostu gospodarczego czy cho\u0107by wzrostu poziomu \u017cycia\u2026 <\/p>\n
Jestem kapitalist\u0105 i wierz\u0119, \u017ce dobija\u0107 si\u0119 maj\u0105tku nale\u017cy ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 ca\u0142ych pokole\u0144. Tylko jak to zrobi\u0107, gdy wszechw\u0142adne pa\u0144stwo rabuje systematycznie i brutalnie wszystko, co cz\u0142owiek wypracuje? Nie da si\u0119 robi\u0107 inwestycji, bo nie mo\u017cna zgromadzi\u0107 na nie \u015brodk\u00f3w. <\/p>\n
E: Kto w Tobie przewa\u017ca \u2013 kapitalista czy konserwatysta?<\/p>\n
AP: Kapitalizm opiera si\u0119 dzi\u015b na ideologii konserwatywno-liberalnej. Tu nie ma co przewa\u017ca\u0107 \u2013 to elementy jednej uk\u0142adanki. <\/p>\n
E: W niekt\u00f3rych Twoich tekstach (\u201eDziedziczka\u201d, \u201eSamolot do dalekiego kraju\u201d) wida\u0107 t\u0119sknot\u0119 za kim\u015b, kto przyjdzie i zrobi porz\u0105dek. Nie obawiasz si\u0119 takiego \u201epowrotu kr\u00f3la\u201d, kt\u00f3ry wcale nie musi by\u0107 nieomylny?<\/p>\n
AP: Nie licz\u0119 na taki powr\u00f3t. Niestety. Porz\u0105dek m\u00f3g\u0142by przywr\u00f3ci\u0107 kto\u015b dysponuj\u0105cy wizj\u0105, inteligencj\u0105 i realn\u0105 w\u0142adz\u0105. Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 w\u0142adz\u0119 w naszym kraju, to kar\u0142y moralne i intelektualne. Ci, kt\u00f3rzy powinni j\u0105 sprawowa\u0107, zostali zepchni\u0119ci na margines. <\/p>\n
E: Par\u0119 lat temu rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski o przygotowaniach do adaptacji filmowej opowiada\u0144 o Jakubie\u2026 To by\u0142 \u017cart, czy takie plany rzeczywi\u015bcie si\u0119 pojawi\u0142y? A je\u015bli tak, dlaczego dot\u0105d nie zosta\u0142y zrealizowane?<\/p>\n
AP: Plany takie faktycznie by\u0142y i to do\u015b\u0107 zaawansowane. By\u0142 gotowy scenariusz, cz\u0119\u015bciowo storyboard, wykonali\u015bmy dokumentacj\u0119 filmow\u0105 plener\u00f3w. Niestety potem przyszed\u0142 Rywin do Michnika i kinematografia w Polsce fikn\u0119\u0142a kozio\u0142ka\u2026 <\/p>\n
Na razie nie wygl\u0105da to dobrze. Koszt kr\u0119cenia takiego filmu nie jest jako\u015b szczeg\u00f3lnie zaporowy \u2013 potrzeba kilkaset tysi\u0119cy z\u0142otych. Tylko najpierw trzeba je mie\u0107\u2026<\/p>\n
E: Fascynuje Ci\u0119 historia Rosji, zapewne tak\u017ce literatura tego kraju\u2026 Czy Twoi literaccy mistrzowie to g\u0142\u00f3wnie Rosjanie, czy spogl\u0105dasz te\u017c czasami w inne strony \u015bwiata? <\/p>\n
AP: Rozgl\u0105dam si\u0119 do\u015b\u0107 intensywnie \u2013 czytuj\u0119 niekiedy rzeczy naprawd\u0119 dziwne \u2013 ale generalnie niewiele znajduj\u0119 literatury naprawd\u0119 wartej poczytania. Czyta\u0142em sporo prozy rosyjskiej, ale moim ulubionym pisarzem jest Gruzin \u2013 Nodar Dumbadze. <\/p>\n
E: My\u015bla\u0142e\u015b kiedy\u015b o napisaniu powie\u015bci stricte historycznej czy te\u017c historyczno-przygodowej? Bior\u0105c pod uwag\u0119 Twoje zainteresowania i sprawno\u015b\u0107 warsztatow\u0105, m\u00f3g\u0142by\u015b sobie \u015bwietnie poradzi\u0107 w literaturze nawi\u0105zuj\u0105cej do dokona\u0144 Aleksandra Dumasa czy Henryka Sienkiewicza\u2026 <\/p>\n
AP: \u201eOko Jelenia\u201d b\u0119dzie powie\u015bci\u0105 fantastyczno-historyczno-przygodow\u0105\u2026 \ud83d\ude09<\/p>\n
28 maja 2005<\/p>\n
Przyj\u0105\u0107: http:\/\/www.esensja.pl\/ksiazka\/wywiady\/tekst.html?id=2285<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
JESTEM KAPITALIST\u0104 ANDRZEJ PILIPIUK Zapraszamy do lektury wywiadu z Andrzejem Pilipiukiem \u2013 autorem wielu opowiada\u0144 i powie\u015bci, laureatem Nagrody im. Janusza A. Zajdla. W imieniu Esensji z pisarzem rozmawiaj\u0105 Sebastian Chosi\u0144ski i Micha\u0142 R. Wi\u015bniewski. Esensja: Jeste\u015b ogromnie pracowity. Je\u015bli akurat nie piszesz opowiada\u0144 z Jakubem W\u0119drowyczem w roli g\u0142\u00f3wnej, to zajmujesz si\u0119 bohaterkami znanymi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wywiad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vandrovec.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}